Một nghiên cứu thú vị hé lộ: Những trải nghiệm thời thơ ấu có thể ảnh hưởng đến cách CEO đưa ra quyết định tài chính

Từ một chi tiết thú vị về Steve Jobs và Tim Cook

Trong phần lớn thời gian Steve Jobs điều hành Apple, công ty gần như không sử dụng nợ dài hạn. Chỉ đến giai đoạn Tim Cook tiếp quản, Apple mới bắt đầu vay vốn để triển khai các chương trình mua lại cổ phiếu quy mô lớn.

Từ một sự khác biệt này, ba nhà nghiên cứu đến từ Đại học Quản lý Singapore, Đại học Oregon và Đại học Cambridge đã đặt ra câu hỏi: liệu những trải nghiệm cá nhân trong giai đoạn trưởng thành có ảnh hưởng đến cách một CEO chấp nhận hoặc né tránh rủi ro tài chính hay không?

Để tìm câu trả lời, họ xây dựng cơ sở dữ liệu về gần 1.700 CEO thuộc các công ty trong nhóm S&P 1500, sau đó đối chiếu nơi sinh, năm sinh với dữ liệu lịch sử về thiên tai xảy ra tại khu vực họ lớn lên trong giai đoạn từ 5 đến 15 tuổi – khoảng thời gian được xem là có ảnh hưởng lớn tới quá trình hình thành tính cách.

"Vừa đủ sóng gió" có thể khiến con người táo bạo hơn

Kết quả nghiên cứu cho thấy mối liên hệ khá thú vị.

Những CEO từng trải qua các sự kiện nguy hiểm ở mức độ vừa phải – tức có chứng kiến rủi ro nhưng bản thân và gia đình không chịu tổn thất quá lớn – thường có xu hướng đưa ra quyết định táo bạo hơn khi điều hành doanh nghiệp.

Họ sẵn sàng vay nợ nhiều hơn, giữ ít tiền mặt hơn, thực hiện nhiều thương vụ mua bán – sáp nhập và chấp nhận mức biến động cao hơn trong hoạt động kinh doanh.

Ngược lại, những người từng chứng kiến các biến cố quá nghiêm trọng lại có xu hướng thận trọng hơn đáng kể. Trải nghiệm về những mất mát lớn khiến họ ưu tiên sự ổn định, tích trữ nguồn lực và hạn chế các quyết định có mức độ rủi ro cao.

Điều thú vị là kết quả này không đi theo kiểu "càng gặp nhiều khó khăn càng liều lĩnh". Thay vào đó, nó tạo thành một đường cong: trải nghiệm ở mức vừa phải có thể làm tăng sự tự tin, nhưng trải nghiệm quá khắc nghiệt lại khiến con người thận trọng hơn.

Não bộ có thể ghi nhớ cách đối mặt với rủi ro

Các tác giả cũng tham chiếu thêm những nghiên cứu về thần kinh học và di truyền biểu sinh.

Theo đó, những trải nghiệm mạnh trong thời thơ ấu có thể để lại dấu ấn lâu dài trong cách não bộ xử lý thông tin và đánh giá nguy cơ.

Nói đơn giản hơn, cơ chế giúp con người đối phó với rủi ro trong quá khứ có thể tiếp tục ảnh hưởng tới những quyết định quan trọng khi trưởng thành, kể cả trong môi trường kinh doanh.

Điều này không chỉ đúng với các CEO. Trong cuộc sống hàng ngày, mỗi người cũng có thể nhận thấy rằng trải nghiệm cá nhân thường ảnh hưởng đến cách mình đầu tư, chi tiêu hoặc lựa chọn công việc.

Thậm chí trong các lĩnh vực cần đưa ra nhiều quyết định như đầu tư, khởi nghiệp hay quảng cáo facebook, mức độ chấp nhận rủi ro của mỗi người đôi khi cũng bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm trong cuộc đời.

Có nên xem xét tuổi thơ khi lựa chọn lãnh đạo?

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng công trình này không khẳng định việc trải qua biến cố sẽ giúp ai đó trở thành CEO giỏi hơn.

Điều nghiên cứu chỉ ra là: nếu một người đã ở vị trí lãnh đạo, những trải nghiệm trong quá khứ có thể phần nào phản ánh cách họ nhìn nhận và xử lý rủi ro.

Điều này cũng mở ra một góc nhìn mới cho các doanh nghiệp khi lựa chọn nhân sự cấp cao.

Một công ty đang cần tăng trưởng nhanh có thể phù hợp với người sẵn sàng chấp nhận rủi ro và quyết định mạnh mẽ. Trong khi đó, doanh nghiệp ưu tiên sự ổn định có thể tìm kiếm những nhà quản lý thận trọng hơn.

Tất nhiên, tuổi thơ không phải yếu tố quyết định tất cả. Kiến thức, kinh nghiệm, môi trường làm việc và hoàn cảnh thực tế vẫn đóng vai trò rất lớn.

Tuy nhiên, nghiên cứu này cho thấy một điều đáng suy ngẫm: cách chúng ta đưa ra quyết định ở hiện tại đôi khi không chỉ được tạo nên bởi những gì học được ở trường lớp hay công việc, mà còn bởi những trải nghiệm đã diễn ra từ rất lâu trước đó.

Và có lẽ điều này đúng với nhiều lĩnh vực, từ tài chính, quản trị doanh nghiệp cho tới đầu tư hay quảng cáo facebook: mỗi người đều có một "khẩu vị rủi ro" rất riêng, được hình thành từ nhiều yếu tố mà đôi khi chính bản thân họ cũng không nhận ra.